Jak liczyć obligacje skarbowe — krok po kroku
Obligacje detaliczne Skarbu Państwa to dłużne papiery wartościowe emitowane przez Ministerstwo Finansów, sprzedawane bezpośrednio osobom fizycznym. Cena emisyjna jednej obligacji to 100 zł, więc inwestycja zawsze jest wielokrotnością stu złotych. Spłatę gwarantuje Skarb Państwa.
- Wybierz rodzaj obligacji. OTS na 3 miesiące, ROR/DOR ze stopą NBP, TOS ze stałą stopą na 3 lata, COI/EDO indeksowane inflacją (4 i 10 lat). ROS i ROD są dostępne tylko dla beneficjentów programu 800+.
- Podaj liczbę obligacji. Cena emisyjna to 100 zł za sztukę. Inwestujesz wielokrotność 100 zł — np. 50 obligacji = 5000 zł.
- Wpisz aktualną stopę procentową. Stopę pierwszego okresu publikuje co miesiąc Ministerstwo Finansów. Domyślne wartości w kalkulatorze odpowiadają emisji aktualnej w danym miesiącu.
- Ustaw założenie inflacji albo stopy NBP. Dla obligacji indeksowanych podaj prognozowaną inflację CPI w kolejnych latach. Dla ROR i DOR — założenie stopy referencyjnej NBP. Im realistyczniejsze założenie, tym lepsza prognoza.
- Sprawdź harmonogram odsetek. Tabela pokazuje rok po roku: kapitał na początku, oprocentowanie, odsetki brutto i netto (po 19% podatku Belki) oraz kapitał na koniec. Suma to twoja wypłata przy wykupie.
Rodzaje obligacji skarbowych w Polsce
Ministerstwo Finansów oferuje osiem typów obligacji detalicznych — różnią się okresem (od 3 miesięcy do 12 lat), sposobem naliczania odsetek (stałe, zmienne, indeksowane inflacją) oraz tym, czy odsetki są wypłacane co okres, czy kapitalizowane do momentu wykupu.
OTS — 3-miesięczne, stałoprocentowe
Najkrótsze obligacje detaliczne. Stała stopa ogłoszona przy emisji, jedna wypłata odsetek przy wykupie po 3 miesiącach. Dobre do parkowania nadwyżek w oczekiwaniu na lepszą okazję. Oprocentowanie zwykle zbliżone do najlepszych lokat na rynku.
ROR — 1-roczne, zmienne
Stopa procentowa równa stopie referencyjnej NBP — przeliczana co miesiąc. Odsetki wypłacane co miesiąc, więc to faktycznie rachunek oszczędnościowy z gwarancją Skarbu Państwa. Najwygodniej w okresach wysokich stóp procentowych.
DOR — 2-letnie, zmienne
Wariant ROR z marżą 0,10 p.p. ponad stopę referencyjną NBP i okresem dwóch lat. Odsetki wypłacane co miesiąc. Dobry kompromis pomiędzy elastycznością a wyższym oprocentowaniem.
TOS — 3-letnie, stałoprocentowe
Stała stopa przez cały okres. Odsetki kapitalizowane co rok i wypłacane razem z kapitałem przy wykupie. Idealne, gdy spodziewasz się spadku stóp procentowych — blokujesz wyższą stopę na 3 lata.
COI — 4-letnie indeksowane inflacją
W pierwszym roku stała stopa, od drugiego roku oprocentowanie = inflacja CPI z poprzednich 12 miesięcy + marża 1,50 p.p. Odsetki wypłacane co rok. To realna ochrona przed inflacją — jeśli ceny rosną, twoje odsetki rosną razem z nimi.
EDO — 10-letnie indeksowane inflacją
Najpopularniejszy długoterminowy instrument detaliczny. Marża 2,00 p.p. ponad inflację, odsetki kapitalizowane co rok. Procent składany powoduje, że na 10-letnim horyzoncie zysk znacząco wyprzedza prosty model wypłat. Najlepszy wybór do budowy poduszki emerytalnej w polskiej walucie.
ROS i ROD — obligacje rodzinne 800+
Dostępne wyłącznie dla osób otrzymujących świadczenie 800+. ROS to wariant 6-letni z marżą 2,00 p.p. ponad inflację, ROD 12-letni z marżą 2,50 p.p. Limit miesięcznych zakupów to wysokość świadczenia na każde dziecko. Najwyższe marże w całej ofercie detalicznej Skarbu Państwa.
Kiedy opłaca się kupić obligacje skarbowe
Obligacje indeksowane (COI, EDO, ROS, ROD) są bezkonkurencyjne w okresach podwyższonej inflacji — chronią siłę nabywczą oszczędności, czego nie robią klasyczne lokaty. W okresach niskiej inflacji lepiej sprawdzają się obligacje stałoprocentowe (TOS), bo blokujesz wysoką stopę zanim spadnie.
Dla rodzin z programu 800+ ROS i ROD niemal zawsze wygrywają porównanie z innymi instrumentami detalicznymi w Polsce — marża 2,50 p.p. ponad inflację to oferta nie do powtórzenia w klasycznym banku.
Podatek Belki od obligacji
Od odsetek pobierany jest 19% podatek od dochodów kapitałowych (tzw. podatek Belki). W obligacjach z wypłatą roczną (COI, ROR, DOR) podatek jest potrącany przy każdej wypłacie. W obligacjach kapitalizowanych (TOS, EDO, ROS, ROD) podatek pobierany jest dopiero przy wykupie — od całej kwoty wypracowanych odsetek. Inwestor nie musi sam tego rozliczać — robi to za niego wystawca, czyli Skarb Państwa.
Najczęściej zadawane pytania
Trzymasz obligacje? Martia pokaże ci pełen obraz oszczędności
Połącz konta bankowe — Martia automatycznie podsumuje, ile masz w obligacjach, na lokatach i w gotówce. Zapytaj po polsku „ile mam w bezpiecznych aktywach?”, a dostaniesz odpowiedź w sekundę.
Wypróbuj Martia→